Saç dökülmesine neden olan birçok faktör vardır. En sık karşılaşılan saç kaybı şekli, tıbbi olarak androjenik alopesi adı verilen ve cinsiyet hormonlarının etkileri ile ortaya çıkan erkek tipi saç kaybıdır. Androjenik alopesi dışında yanık, travma ve bazı hastalıklar sonucu da saç kaybı ortaya çıkabilir.

Saç kaybı genellikle ya başın tepe kısmından, ya da alın bölgesinde şakak üstlerinden başlar ve zamanla başın önce tepe kısmına, daha sonra da arka kısımlarına doğru genişler. Son aşamada sadece dökülmeye karşı en dayanıklı bölgeler olan kenar kısımları ve ense bölgesinde saç kalır. Bu bölgelerdeki saçlar, cinsiyet hormonlarının saçlar üzerindeki etkilerine karşı daha dirençlidirler. Dirençli bölgelerdeki saçların da dökülmesi tam bir saç kaybına yol açar ki, bu durum son derece ender rastlanan bir durumdur. Saçların, başın her bölgesinde dökülmeye farklı derecelerde direnç göstermesinin nedenleri ise net olarak bilinmemektedir.

Saç kaybını önleyen ya da dökülen saçların yerine yeniden saçların çıkmasını sağlayıcı nitelikte kesin çözüm üreten tıbbi bir tedavi henüz geliştirilmemiştir. Ancak cerrahi olarak uygulanabilecek bazı yöntemler ile bu sorun giderilebilir. Uzun yıllardır alopesinin cerrahi olarak giderilmesine yönelik birçok teknik geliştirilmiştir. Bu tekniklerin büyük bir kısmı günümüzde uygulanmamakta olup, son yıllarda, en modern ve en yeni teknik olan mini ve mikro greft yöntemi popüler hale gelmiştir.

Saç ekimi için mini ve mikro greft tekniği ve FUE tekniği uygulanmaktadır. Bu yöntemler, çok olan yerden alıp az olan yere transfer etme esasına dayanır. Saçların dökülmeye karşı en dayanıklı olduğu ense bölgesinden 1.5-2 cm. genişliğinde ve 10-12 cm. uzunluğunda şerit şeklinde, içinde saçları da içeren bir deri çıkarılır. Şerit şeklindeki derinin çıkarıldığı alan, karşılıklı deri kenarlarının birbirine yaklaştırılarak dikilmesi ile kapatılır. Çıkarılan saçlı deri, operasyon ekibi tarafından her birinin içinde 1-6 saç teli kalacak şekilde, sayısı yüzlerce ya da birkaç bin olacak kadar ince ince doğranır. 1-2 saç teli içeren parçalara mikro greft, 3-6 saç teli içeren parçalara mini greft adı verilir. Doğrama işlemi tamamlandığında ekim yapılacak bölgeye küçük çaplı delikler açılır, mini ve mikro greftler açılan delikler içine yerleştirilerek ekim işlemi tamamlanır.

Operasyon, lokal anestezi altında, işlem yapılacak bölge uyuşturularak yapılır. Ekim yapılacak alanın genişliğine göre 3-6 saat sürebilir. Ekim yapılacak alan geniş bir bölge ise ilk yapılan ekim bazen yeterli olmayabilir, böyle durumlarda 2 ya da 3 seanslı operasyonlar planlanır. Kişi, operasyonun bitiminde evine dönebilir, hastane bakımı gerektirecek bir işlem değildir. Operasyonun ardından kişiyi rahatsız edecek derecede ağrı olmaz, hissedilen ağrı, ağrı kesici ilaçlar ile rahatlıkla kontrol edilebilir. Kişi, ameliyattan 4 gün sonra banyo yapabilir.

Ekim yapılan saçlar, canlılıklarını korurlar. Normal saçlar gibi uzarlar. Ancak operasyondan sonraki ilk birkaç hafta içinde ekilen saçlarda geçici bir dökülme olabilir, ancak bu dökülmenin ardından aynı noktalardan yeni saçlar çıkacaktır. Saçların tekrar çıkması ve normal uzama sürecine girmesi yaklaşık 6 ay zaman alır. Ense bölgesinden alınan saçlar, dökülmeye karşı dirençli oldukları için, ekim yapıldıktan sonra da bu özelliklerini korurlar, yani ekilen saçlar kalıcıdırlar. Ekim yapmak için saçlı derinin alındığı ense bölgesinde ise dışarıdan bakıldığında saçların arasında kaldığı için fark edilmeyen ince bir çizgi şeklinde iz kalır.

Kadında saç dökülmesinin baş sorumlusu stres ve üzüntü

Stres ve üzüntüden tiroit bezi sorunlarına, menopoz döneminden kansızlığa kadar pek çok etken kadında saç dökülmesi yapıyor. Uzmanlar, sebebe yönelik tedaviler ve doğru bakım yöntemleriyle, sağlıklı saçlara kavuşmanın yollarını anlatıyor

Birçok kadın hayatı boyunca en az bir kez saçlarının her zamankinden daha fazla dökülmesinden, eskisine kıyasla daha cansız ve incelmiş olmasından ya da öyle görünmesinden yakınır ve bu duruma çare arar. Saçlarının neden ve nasıl döküldüğünü bilmeden sorununa çare arayan birçok kişi, ister istemez sihirli formüllere, megavitaminlere ve ne olduğunu, ne işe yaradığını bazen tıp otoritelerinin bile bilemediği maddelere yönelir. VKV Amerikan Hastanesi Dermatoloji Bölümü’nden Cilt Hastalıkları Uzmanı Dr. Halil Bayazıt, kadınlardaki saç dökülmelerinin sebeplerini açıklayarak, konuyla ilgili soruları yanıtladı…

* Kadınlarda saç dökülmesi çok sık karşılaşılan bir sorun mu? Ortalama olarak günde 50 – 100 tel saç dökülebilir. Bu sayı yaşa, kişinin genetik yapısına, ırksal özelliklerine göre değişim gösterir. Günde 100 telden fazla saç dökülmesi veya yeni çıkan saçların eskisine göre daha cansız ve ince olması bir sorun olarak kabul edilebilir. Tüm canlılar gibi saçlarımız da doğar büyür ve büyümesi durunca ölür (dökülür). Kafamızdaki saçların yaklaşık yüzde 90′ı büyüme evresindedir. Bu dönem bir ile altı yıl arasında değişir. Geri kalan saçlar ise duraklama evresindedir ve bu evrede dökülür.

PROTEİN TÜKETİN

* Kadınlarda aşırı saç dökülmesi en sık hangi durumlarda görülüyor? Birçok kadın doğumdan sonraki aylarda başlayan ve bazen bir yıl kadar sürebilen yoğun saç dökülmesi yaşar. Kendi kendine düzelen bu durum kelliğe yol açmaz. Ayrıca, yüksek ateşten, ağır enfeksiyonlardan, şiddetli geçirilen griplerden, stres ve üzüntülerden, büyük ameliyatlar ve kazalardan birkaç ay sonra da benzer bir geçici dökülme görülebilir. Çok sık olarak bir-altı ayda kendi kendine düzelen bu durumlar da kelliğe yol açmaz. İkinci bir sık sebep, direkt olarak bazı hastalıklara ve hormonvitamin yetersizliklerine bağlı genel saç dökülmeleridir. Bunların en iyi bilineni, tiroid bezinin aşırı ya da az çalışmasına bağlı gelişen saç dökülmesidir. Saçın temel yapısını proteinler oluşturur. Bilerek ya da bilmeyerek yetersiz miktarda protein alan kadınlarda zamanla saç üretiminde zayıflama, hatta duraklama olabilir ve saçlar dökülebilir.

* Kullanılan ilaçlar da saç dökülmesi yapabilir mi? Çeşitli kronik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar da saçlarda zayıflama ve dökülme yapabilir. Ancak bu nadir bir durumdur. Kanser tedavisi sırasında kullanılan ilaçların bir yan etkisi olarak saçlarda dökülme görülmesi çok iyi bilinen bir olgudur. Ortalama olarak saçların yüzde 90 kadarı dökülebilir. Ancak, tedavi bittikten sonra zaman içinde saçlar yeniden uzayacaktır.

SORUN GEÇİCİ OLABİLİR

Doğum kontrol haplarının bazıları genetik yatkınlığı olan kadınlarda saçlarda incelme ve dökülmeye yol açabilir. Bu durumda değişik bir doğum kontrol hapı kullanmak sorunu çözer. Doğum kontrol haplarıyla ilgili bir başka durum da, hap kullanımını bıraktıktan birkaç ay sonra başlayan saç dökülmesidir. Bu da geçici bir durumdur. Beslenme ile yetersiz demir alımı, alınan demirin bağırsaklardan emilememesi gibi durumlarda veya adet dönemleri yoğun kanamalı geçen kadınlarda demir eksikliği anemisi (kansızlık) ve buna bağlı saç dökülmesi görülebilir.

* Saç dökülmesinin tipleri var mı? Az önce bahsettiğimiz sebeplerden kaynaklanan ve ortalama altı ay gibi bir sürede düzelen geçici saç dökülmesine ‘telojen saç dökülmesi’ (geçici yoğun saç dökülmesi), herhangi bir sebebe bağlı olmayan ve altı ay-bir yıldan uzun süre devam eden dökülmelere ise ‘kronik telojen dökülme’ (kronik yoğun saç dökülmesi) diyoruz. Kronik dökülmedeki en önemli özellik, yoğun dökülmeye rağmen kelleşme ve saçlarda incelme olmamasıdır.

* Kadınlarda da kelliğe giden saç dökülmesi görülebilir mi? Nadiren kadınlarda da kelleşmeye yol açan saç dökülmeleri görülür. Bu şikâyetle gelen kadınların bazılarında erkeklik hormonlarının (androjenler) aşırı üretimi söz konusu olabilir. Bu kişilerde, saç dökülmesinin yanı sıra adet düzensizlikleri, yumurtalık kistleri ve vücutta erkek tipi kıllanma veya böbrek üstü bezine bağlı bozukluklar görülebilir. Bunlar bir hastalık işaretidir ve uygun hormon tedavileri ile saçlarda dökülme durabilir. Diğer bir grup kadında ise, özellikle sadece tepe kısmında seyrelme şikâyeti vardır ve başka hiçbir belirti ya da sebep bulamayız. Bu tip kadınlar erkeklerde kullandığımız saç derisine tatbik edilen ilaçlardan fayda görmektedir. Ancak erkek tipi kellikte kullandığımız hormon durdurucu haplardan maalesef fayda görmezler.

İLAÇ TEDAVİSİ VAR

* Saç dökülmesi şikâyeti olan kişiden hangi tetkikler istenir? Genellikle kan tahlilleri ile bazı hormon tetkikleri ve testler yeterli olur. Nadiren bazı görüntüleme tetkiklerine başvurma ihtiyacı duyarız. Kronik yoğun saç dökülmesinde ve kadın tipi kellikte dışardan tatbik edilen bazı ilaçlar faydalı olabilir. Ancak, bu ilaçlarla ilgili olarak bilinmesi gereken en önemli nokta, bunların kozmetik ürünler olmadığı ve uzun dönem doktor kontrolünde kullanılması gerektiğidir. Geçici saç dökülmelerinde genelde bakım dışında bir tedavi gerekmez. Hormonal bozukluklara ya da beslenmeye bağlı saç dökülmesinde ise, altta yatan sebebin düzeltilmesi saçın normale dönmesini sağlar.

* Beslenme ile saç sağlığı arasında bir ilişki var mı? Saçın yapısını oluşturan en önemli eleman proteinlerdir. Sağlıklı bir saç üretimi için diyetle yeterli miktarda doğal protein almak gereklidir. Bugün için kesin olan, beslenme ile yeterli protein almanın saç sağlığında önemli olduğudur. Balık, tavuk, kuru baklagiller, peynir, yumurta, fındık ve ceviz önemli protein kaynaklarıdır.

Saç dökülmesinin temel sebebi stresdir. Dökülmeyi önlemenin en önemli yoluda stres faktörünü kaldırmaktır. Aynı şekilde dökülme başladığında strese kapılıp saç dökülme sürecini hızlandırmamak gerekir. Eğerki tüm müdahale ve taramalara rağmen genetik veya çevresel faktörlerden dolayı dökülme de olabilir. Bu gibi durumlarda da estetik cerrahları tarafından Saç Ekimi işlemine gidilip saç estetiği geri dağlanabilir.